Häzirki wagtda spiral gurçuk hereketlendirijisiniň dürli hasaplama usullaryny takmynan dört kategoriýa bölmek bolýar:

1. Spiral dişli çarha görä dizaýn edildi

Dişli çarhlaryň we gurçuklaryň normal moduly standart moduldyr, bu bolsa deňeşdirme boýunça ösen usuldyr we has köp ulanylýar. Şeýle-de bolsa, gurçuk normal modula laýyklykda işlenip düzülýär:

Ilki bilen, normal modul barada gürrüň edilýär, ýöne gurçugyň ok moduly gözardy edilýär; ol ok modulynyň standart häsiýetini ýitirdi we gurçugyň ýerine 90° burçly spiral dişli çarha öwrüldi.

Ikinjiden, standart modular ýüpi gönüden-göni tokar stanogynda işläp bolmaýar. Sebäbi tokar stanogynda saýlap boljak çalşyk dişlisi ýok. Çalşyk dişlisi dogry däl bolsa, kynçylyklary döretmek aňsat. Şol bir wagtyň özünde, kesişme burçy 90° bolan iki spiral dişlini tapmak hem örän kyn. Käbir adamlar CNC tokar stanogynyň ulanylyp bilinjekdigini aýdyp bilerler, bu başga mesele. Emma bitin sanlar onluk sanlardan has gowy.

2. Ok boýunça standart moduly saklaýan gurçukly ortogonal spiral dişli geçiriji

Spiral dişli çarhlar gurçuk normal modul maglumatlaryna laýyklykda standart däl dişli plitalary ýasamak arkaly gaýtadan işlenýär. Bu hasaplamagyň iň ýönekeý we iň adaty usulydyr. 1960-njy ýyllarda biziň zawodymyz bu usuly harby önümler üçin ulandy. Şeýle-de bolsa, bir jübüt gurçuk jübütleriniň we standart däl plitanyň önümçilik çykdajylary ýokarydyr.

3. Gurçugyň ok boýunça standart modulyny saklamagyň we diş görnüşiniň burçuny saýlamagyň dizaýn usuly

Bu dizaýn usulynyň kemçiligi tor teoriýasynyň ýeterlik derejede düşünilmezligindedir. Subýektiw göz öňüne getirmek bilen ähli dişli we gurçuklaryň diş görnüşiniň burçynyň 20° diýip ýalňyşlyk bilen ynanýarlar. Ok boýunça basyş burçuna we normal basyş burçuna garamazdan, ähli 20° birmeňzeş we tor bilen birikdirip bolýan ýaly. Bu adaty göni profil gurçugynyň diş görnüşiniň burçuny adaty basyş burçy hökmünde kabul etmek ýalydyr. Bu umumy we örän çylşyrymly pikir. Ýokarda agzalan Çanşa maşyn gurluşyk zawodynyň açar ýarygy maşynyndaky gurçuk spiral dişli geçiriji jübütiniň spiral dişlisine zeper ýetmegi dizaýn usullarynyň döredýän önüm kemçilikleriniň tipik mysalydyr.

4. Deň hukuk esasynyň bölüminiň dizaýn usuly

Adaty esasyň kesimi plitanyň adaty esasynyň kesimi Mn × π × cos α N gurçugyň adaty esasynyň birleşmesi Mn1 × π × cos α n1 deňdir

1970-nji ýyllarda men “spiral dişli görnüşli gurçuk dişli jübütiniň dizaýny, işlenilmegi we ölçegleri” atly makala ýazdym we harby önümlerde standart däl dişli plitalar we açarly ýaryk maşynlary bilen spiral dişlileri gaýtadan işlemegiň sapaklaryny jemlemek bilen tamamlanýan bu algoritmi teklip etdim.

(1) Deň esasy bölekler prinsipine esaslanýan dizaýn usulynyň esasy hasaplama formulalary

Gurçuk we spiral dişli çarhyň tor parametr modulynyň hasaplama formulasy
（1） mn1 = mx1cos γ 1 (Mn1 gurçuk adaty modul)

（2） cos α n1 = mn × cos α n ／ mn1 （α N1 gurçuk adaty basyş burçudyr)

(3) sin β 2j=tan γ 1（β 2J spiral dişli çarhyň işlenişinde spiral burçydyr)

(4) Mn=mx1 (Mn spiral dişli plitanyň normal moduly, MX1 bolsa gurçugyň ok moduly)

(2) Formulanyň häsiýetnamalary

Bu dizaýn usuly teoriýa taýdan berk we hasaplama taýdan ýönekeý. Iň uly artykmaçlyk, aşakdaky bäş görkezijiniň standart talaplara laýyk gelmegidir. Indi men ony forumdaky dostlaryňyza siziň bilen paýlaşmak üçin tanyşdyraryn.

a. Standarta laýyk gelýän prinsip. Ol wolut spiral dişli geçiriji usulyň deň esasly bölegi prinsipine laýyklykda dizaýn edilen;

b. Worm standart ok modulyny saklaýar we tokar stanogynda işläp bolýar;

c. Spiral dişli çarhlary işläp taýýarlamak üçin peç standart modully dişli peç bolup, guralyň standartlaşdyrma talaplaryna laýyk gelýär;

d. Işlenende, spiral dişli çarhyň spiral burçy standart derejä ýetýär (indi gurçugyň galýan burçuna deň däl), bu bolsa ejolýut geometrik prinsipe laýyklykda gazanylýar;

e. Gurçugy işläp bejermek üçin aýlaw guralynyň diş görnüşiniň burçy standart derejä ýetýär. Aýlaw guralynyň diş profiliniň burçy gurçuk esasyndaky silindrik wintiň γb，γB galma burçydyr, ol ulanylýan plitanyň adaty basyş burçuna (20°) deňdir.