Dişli çarhlar önümçilikde, awtoulagda, robot tehnikasynda we awiakosmos senagatynda sansyz ulanylyşlarda ulanylýan esasy mehaniki böleklerdir. Olaryň arasynda,konus dişlileri, spiral dişliler we ştanga dişliler giňden ulanylýan üç görnüş bolup, her biri belli bir funksiýalar üçin niýetlenendir. Olaryň dizaýn aýratynlyklaryny we tapawutlaryny düşünmek mehaniki ulgam üçin dogry dişli çarhy saýlamagyň açarydyr.

Konus dişlisi näme

Birnäçe görnüşi barkonus dişlilerişol sanda:

Göni konw dişlilergöni dişli we ýönekeý konus şekilli.

Spiral konw dişlilerhas ýumşak we sessiz işlemegi üpjün etmek üçin egri dişler bilen dizaýn edilen, esasanam ýokary tizlikde ýa-da agyr ýüklenen ýerlerde.

Gipoid konw dişlileri Spiral konw dişlilerine meňzeş, ýöne oklary kesişmeýär; awtoulaglaryň yzky oklarynda giňden ulanylýar.

Konus dişliler momenti wallaryň arasynda burç bilen geçirmek zerur bolanda, ýokary netijelilik we ykjamlyk bilen idealdyr.

Spur dişlileri we spiral dişlileri
Konus dişli çarhlar kesişýän wallar bilen işleýän bolsa-da, spiral we spiral dişli çarhlar adatça parallel wal ulanylyşlary üçin ulanylýar. Şeýle-de bolsa, olaryň dişleriniň kesiliş usuly olaryň iş häsiýetlerine düýpli täsir edýär.

Spur dişlileri
Spur dişlileri aýlanma okuna parallel ýerleşýän göni dişlileri bolan dişli çarhlaryň iň esasy görnüşidir. Olaryň artykmaçlyklary:

Ýönekeý dizaýn we önümçilik

Momenti geçirmekde ýokary netijelilik

Pes we orta tizlikler üçin amatly

Şeýle-de bolsa, dişli çarhlar dişleriň birden birleşmegi sebäpli ýokary tizlikde ses we şok ýüklerini döredýär. Bu bolsa olary ýokary tizlikli ýa-da ýokary ýükli ulanyşlar üçin has az amatly edýär.

Spiral dişliler
Tersine, spiral dişlileriň dişli okuna burç bilen kesilen we spiral emele getirýän dişleri bar. Bu dizaýn birnäçe artykmaçlyklary hödürleýär:

Dişleriň kem-kemden birleşmegi sebäpli has ýumşak we sessiz işleýiş

Islendik wagt has köp diş degip durandygy üçin, ýük göterijilik ukyby ýokarydyr

Ýokary tizlikde has gowy iş görkezijisi

Şeýle-de bolsa, spiral dişliler ok boýunça itekleýji güýji döredýär, bu bolsa ulgamyň dizaýnynda degişli podşipnikler ýa-da itekleýji şaýbalar arkaly hasaba alynmalydyr. Şeýle hem, olary öndürmek spiral dişlilere garanyňda biraz çylşyrymly we gymmat.
Konus dişliler, adatça 90 gradusda kesişýän wallaryň arasyndaky momentiň ugruny üýtgetmek üçin idealdyr.

Spur dişlileri arzan we parallel wallar bilen ýönekeý, pes tizlikli, az ýükli ulanyşlar üçin amatlydyr.

Spiral dişlilerhas ýokary tizliklerde has gowy iş görkezijilerini hödürleýär, şowhuny azaldýar we has ýumşak işleýär, bu bolsa olary has talapkär gurşawlar üçin has amatly edýär.

Dogry dişli görnüşini saýlamak ulanylyşyňyzyň tizligine, ýüküne, walyň ugryna we ses çäklendirmelerine baglydyr. Bu tapawutlary düşünmek inženerlere has ygtybarly we netijeli mehaniki ulgamlary dizaýn etmäge kömek edýär.