Dişli çarhlaryň köp görnüşleri bar, şol sanda göni silindrik dişliler, spiral silindrik dişliler, konw dişliler we şu gün tanyşdyrýan gipoid dişliler.

1) Gipoid dişlileriň häsiýetnamalary

Ilki bilen, gipoid dişli çarhyň walynyň burçy 90°, aýlanma momentiniň ugruny bolsa 90°-a üýtgedip bolýar. Bu, awtoulag, uçar ýa-da ýel energiýasy senagatynda köplenç talap edilýän burç öwrülişidir. Şol bir wagtyň özünde, dürli ölçegli we dürli dişli sanly dişli çarhlaryň jübüti aýlanma momentiniň artmagy we tizligiň peselmegi funksiýasyny barlamak üçin tor bilen birikdirilýär, bu bolsa adatça "momentiň artmagy we peselmegi tizligi" diýlip atlandyrylýar. Eger awtoulag süren dostuňyz, esasanam maşyn sürmegi öwrenýän wagtyňyz el bilen işleýän awtoulag sürýän bolsaňyz, depä çykan wagtyňyz, mugallym sizi pes tizlige geçirer, aslynda, pes tizlikde üpjün edilýän deňeşdirme boýunça uly tizlikli dişli çarhlaryň jübütini saýlamaly. Has köp aýlanma momenti, şeýlelik bilen awtoulaga has köp güýç berýär.

Gipoid dişlileriň aýratynlyklary nämelerden ybarat?

Transmissiýa momentiniň burçundaky üýtgeşmeler

Ýokarda agzalyp geçilişi ýaly, moment güýjüniň burç üýtgemesi amala aşyrylyp bilner.

Has uly ýüklere çydap bilýär

Ýel energiýasy senagatynda, awtoulag senagaty, ýeňil awtoulaglar, ýolsuzluk awtoulaglary ýa-da pikaplar, ýük awtoulaglary, awtobuslar we ş.m. ýaly täjirçilik ulaglary bolsun, has uly energiýa bermek üçin şu görnüşi ulanar.

Has durnukly geçirijilik, pes ses

Dişleriniň çep we sag taraplarynyň basyş burçlary deňsiz-taýsyz bolup biler we dişli torunyň süýşýän ugry dişiň giňligi we diş profiliniň ugry boýunça bolýar, şeýle hem dizaýn we tehnologiýa arkaly dişli torunyň has gowy ýerleşmegini gazanyp bolýar, şonuň üçin tutuş transmissiýa ýük astynda bolýar. Indiki ýagdaý NVH öndürijiliginde henizem ajaýypdyr.

Sazlanyp bolýan ofset aralygy

Daşky aralygyň dürli dizaýny sebäpli, ol dürli giňişlik dizaýn talaplaryny kanagatlandyrmak üçin ulanylyp bilner. Mysal üçin, awtoulag ýagdaýynda, ol awtoulagyň ýerden boşluk talaplaryna laýyk gelip, awtoulagyň geçiş ukybyny gowulandyryp biler.

2) Gipoid dişlileriň iki işleniş usuly

Kwazi-iki taraply dişli çarh 1925-nji ýylda Gleason Work tarapyndan hödürlendi we köp ýyllaryň dowamynda işlenip düzüldi. Häzirki wagtda gaýtadan işlenip bolýan köp sanly ýerli enjamlar bar, ýöne deňeşdirme boýunça ýokary takyklykly we ýokary derejeli gaýtadan işlenilişi esasan daşary ýurt enjamlary Gleason we Oerlikon tarapyndan amala aşyrylýar. Bezeg babatda iki esasy dişli çarh çarhynyň gyrymsy prosesi we gyrymsy proses bar, ýöne dişli çarhynyň kesiş prosesi üçin talaplar tapawutlydyr. Dişli çarhynyň gyrymsy prosesi üçin dişli çarhynyň kesiş prosesinde ýüz frezerleme, gyrymsy prosesinde bolsa ýüz frezerleme maslahat berilýär.

Ýüz frezerleme görnüşinde işlenen dişli çarhlar konus şekilli dişlilerdir, ýüz öwrümli görnüşinde işlenen dişli çarhlar bolsa deň beýiklikdäki dişlilerdir, ýagny uly we kiçi uç ýüzlerdäki dişleriň beýiklikleri birmeňzeşdir.

Adaty gaýtadan işlemek prosesi takmynan öňünden gyzdyrmakdan, ýylylyk bilen işlenilenden soň we soňra gutarmakdan ybaratdyr. Ýüz plitasynyň görnüşi üçin, gyzdyrylandan soň ony üwemek we deňleşdirmek gerek. Umuman aýdylanda, dişli çarhlaryň jübütleri soňra ýygnalanda hem deňleşdirilmelidir. Şeýle-de bolsa, teoriýada dişli üwemek tehnologiýasy bolan dişli çarhlar deňleşdirilmezden ulanylyp bilner. Şeýle-de bolsa, hakyky işde, ýygnamak ýalňyşlyklarynyň we ulgamyň deformasiýasynyň täsirini göz öňünde tutup, deňleşdirmek usuly ulanylýar.

3) Üçlü gipoidiň dizaýny we işlenip düzülmegi, esasanam, işleýiş şertlerinde ýa-da dişli çarhyň berkligini, sesini, geçirijilik netijeliligini, agramyny we ölçegini talap edýän ýokary derejeli talaplary bolan ýokary derejeli önümlerde has çylşyrymlydyr. Şonuň üçin, dizaýn tapgyrynda, adatça, gaýtalama arkaly deňagramlylygy tapmak üçin köp sanly faktorlary birleşdirmek zerurdyr. Işlenip düzüliş prosesinde, ölçeg zynjyrynyň toplanmagy, ulgamyň deformasiýalary we beýleki faktorlar sebäpli hakyky şertlerde ideal öndürijilik derejesine ýetip boljakdygyny üpjün etmek üçin, adatça, diş yzyny gurnamanyň rugsat berilýän üýtgeme aralygynda sazlamak zerurdyr.